Jadwiga cz. 1

00:00:00: Podkast Radia Poznani Dynastie Zapraszają Waldemar Łazuga

00:00:11: i Jacek Butlewski

00:00:13: Tropem Europejskich Rodów

00:00:15: Panujących.

00:00:18: Dwa tygodnie temu z profesorem Waldemarem Łazugą zakończyliśmy na elżbiecie bośniackiej arcy ciekawej Monarchini, ale z taką intencją mówiliśmy że przejdziemy od razu do niezwykłej zupełnie postaci.

00:00:34: Królowa Jadwiga.

00:00:36: często pada chociażby w jakiś konkursach czy teleturniejach pytanie czy jadwiga była królową?

00:00:41: Czy królem Polski?

00:00:43: może od tego... Wyjdziemy panie profesorze.

00:00:47: Czy może i królową, i króla?

00:00:49: No właśnie było i tak-i tak ale trzeba by ją nazywać królem bo koronowana była na króla.

00:00:54: to była wielka intronisacja Wielkie Święto.

00:00:57: musimy na chwilę wrócić do oczby typu Bośniackiej.

00:00:59: no właśnie bo to córka ludwika węgierskiego ale powiedzmy też od razu kłopotów.

00:01:06: Było co niemiara sukcesiu, bo to miał być najpierw syn według tych dawniejszych z przedpływiecza prawie umów.

00:01:13: Potem córka Ludwik węgierski zasłynął przy Wilejem Koszyckim który właściwie do pewnego stopnia grunt przygotował.

00:01:21: Co się bardzo wielu panom na przykład wielkopolskim nie podobało.

00:01:25: W ogóle całe topanowanie ojca Jadwigi w Polsce, a zwłaszcza Wielkopolsce jest arcyciekawe.

00:01:33: Bo jakkolwiek Małopolska w zasadzie go zaakceptowała od razu może dlatego że tam wykonał ruch który wielkopolan do niego zdystansował ale małopolan niewątpliwie przyciągnął.

00:01:45: Mianowicie bardzo szybko założył koronę.

00:01:48: Otóż wielkopolanie wówczas zakładali, naprawdę chyba nie możemy się ustalić na jakiej podstawie że koronacja powinna wrócić.

00:01:57: Jest dobry moment żeby koronacja wróciła do Gniezna!

00:02:01: Do starych dobrych czasów.

00:02:02: Tak jest, takie błagometacje.

00:02:05: I że to koniecznie musi być tu a nie tam.

00:02:08: i on nawet się z tym jakoś zgodził.

00:02:10: ale zgodziło się po koronacji więc właściwie wyglądało na to, że będzie w dwóch miejscach koronowany.

00:02:16: Co więcej przyjechał do Gniezna.

00:02:18: Po tej koronacji przyjecał do gniezna.

00:02:19: podobno był tutaj dzień albo dwa.

00:02:21: wszystko było już przygotowane.

00:02:22: fotel.

00:02:23: no ale oświadczył, że on się jednak nie ukoronuje.

00:02:27: No co jeszcze bardziej do niego wrogo nastawiło wielu wielkopolon, którzy i wcześniej byli nastawni do jego...do niego wrogu?

00:02:35: Może dlatego że Wielkopolska zawsze była trochę inna.

00:02:39: Ona był na przykład przemyślicka.

00:02:41: A ona jeśli już była południowa no to czeska a nie węgierska.

00:02:47: Tak było i Wielkopolsty.

00:02:50: w Sejdobie toczyły się wojny między Strodnictwami, żeby tego Ludwika węgierskiego były jak najmniej.

00:02:57: Żeby on przyciąg rząd tutaj nikogo swojego na czery nie postawił.

00:03:01: Niektórzy mówili że to była anarchia Wielkopolska.

00:03:03: ale to wszystko jest ważne gdy mówimy o Jadwidze bo ona też nie była taka wyczekiwana.

00:03:07: no nie miejmy złudzeń.

00:03:08: bardzo szybko ją pokochaliśmy dosyć późno.

00:03:11: została świętą powodów o których możemy wspomnieć.

00:03:17: Ona się spodobała, jakkolwiek nie było to oczywiste.

00:03:22: Po tych różnych awanturach po tym co bośniaczka wyprawiała, po tym jak Ludwig Węgierski nie ukronował się w gnieźnie... To nie tak że wszyscy za nią przepadali.

00:03:32: Nie tak!

00:03:32: No ale została... Królem Polski jako

00:03:35: dziecko, przygotowywana do tej roli.

00:03:38: Może nie do roli króla polski ale do rolu władczyni.

00:03:41: Tak

00:03:41: jest władczeń.

00:03:42: to było niewątpliwe że do tej Roli powtarzam inne kartnie miała Elżbieta Boźnicka.

00:03:47: wcześniej Elżbyta Łokietkówna też się musiała zdymliczyć że ta gra Andy Gawęska będzie trudniejsza.

00:03:54: no sytuacja kiedy nie będą mieli żadnego męskiego potomka Nie będzie figury męski na tej szachownicy, tylko dwie córki.

00:04:02: Przed dwoma tygodniami mówiłem że potrafili córkami grać.

00:04:06: to nawet znakomicie ale na innym poziomie i w innej epoce.

00:04:11: Teraz to był pewien wysiłek polityczny.

00:04:14: no i mamy jadwigę.

00:04:16: Jadwigę którą szybko pokochaliśmy ale zapominamy na ogół o tym że ona przyjechała właściwie jako taka kandatura która się pojawiła bo nie można było już inaczej.

00:04:27: Ona była komuś obiecana, kiedyś miano inne plany.

00:04:31: Podobna lat była zakochana, nie wiem jak to wytłumaczyć ale...

00:04:34: Mówę o Habsburgo.

00:04:35: O Habsburgu, o Wilhelmy.

00:04:36: Niektórzy mówią że do się bardzo rzadko zdarzało, ale w tym przypadku się zdarzyło.

00:04:41: To był taki kontrakt polegający na tym, że zapewniały siebie wzajemnie dwie rodziny panujące, o tym że ich dzieci np.

00:04:49: kilkuletnie w przyszłości pobiorą się?

00:04:52: Tak jest!

00:04:53: To nie było objęte żadną asykuracją czy gwarancją.

00:04:57: Kto

00:04:57: się stało z Jadwigo

00:04:59: i z Habsburgiem?

00:05:00: Ale oni się wcześniej gdzieś widzieli, jakoś przypadli sobie do gustu.

00:05:05: Tutaj trzeba wiedzieć że tych małżeństw, które nie przypadały sobie do guztu było bardzo wiele przed dwoma tygodniami.

00:05:11: Przypomniałem jak to było z jedną, który miała czterech mężów ale przecież Andrzeja to jej właściwie narzucono.

00:05:18: Miała go potem zamordować.

00:05:20: To się często zdarzało, że te małжеństwa były czystym kontraktem i wyglądały fatalnie od samego początku do samego końca.

00:05:27: A tutaj

00:05:28: być może miłość by rozkwitła?

00:05:29: A

00:05:30: tu było coś jakby odwrotnego, oni byli mniej więcej w jednym wieku.

00:05:33: no to mówię mniej więcej znaczy pasowali do siebie pod względem metrykalnym.

00:05:37: I już to samo.

00:05:37: poza tym on podobno był miłym chłopcem ale jak powiedział o nim może pierwszy może nie Stanisław Satmackiewicz prawdopodobnie okazał się też chłoptzem sprytnym bo spotkał z Jatwigu.

00:05:53: I to było jeszcze, zanim ona wyszła za Jagiełę, za którego jak wiadomo wyjść nie chciała.

00:05:59: Rozpaczała i właściwie co tu dużo mówi była krnąbna, że ona za Jagiemę nie wyjdzie już a że z tym Habsburgiem się zadała.

00:06:09: no to był problem wtedy.

00:06:10: to był Problem polityczny, dużej wagi.

00:06:14: No zwłaszcza że ona jeszcze upierała się, że to tam żaden przypadek, ona zajagieły by i śniechce.

00:06:20: Jeśli pracją pokochali to może też dlatego, że ona jednak w skutek modlitwy namów perswazji zdanie zmieniła co naprawdę doceniono, że zdanie zmieniło.

00:06:33: W dodatku Andy Gawanowie mieli w sobie jakiś gen za interesowań wyższych przy całym okrucieństwie zbrodni, które popełniali.

00:06:42: Oni coś takiego mieli i Ludwik był dobrze wykształcony.

00:06:46: i te Elżbiety, i te Joanny, te renesansowe Joanny napolitańskie.

00:06:51: No i tu mamy też a propos wykszcztałcenia uniwersytet, który będzie zakładany przecież w tamtej dobie?

00:06:57: Oczywiście!

00:06:58: I ona jest bardzo tym zainteresowana, ona nie udaje tylko ona jest pewną kłopotem dla nas.

00:07:03: oczywiście domyślam się że Można było myśleć, że jak przyjedzie Jagieło, jak zostanie Władysławem mężem Jadwigi to się wszystko zmieni bo jego wpływ będzie większy niż jej.

00:07:18: O co chodziło?

00:07:18: Chodziło o to, że ona miała dobry stosunek do zakonu krzyrzackiego.

00:07:24: Dla niej krzyżacy to była jednak cywilizacja, to był ten sam krąg.

00:07:27: i tak nie bardzo była przekonana do tego, że ten pomysł z Litwą Mimo tego, że tam już te związki małżeńskie były.

00:07:37: Ale to jest pomysł dobry!

00:07:38: Ona w zasadzie uważała, że to jest zły i niebezpieczny.

00:07:42: Znowu to drobiazg... za mało wiemy o tamtych latach ale ona się dojagiły mimo różnicy wieku.

00:07:50: i no i tego, żeby ona była estetką a on piękny nie był trochę przekonała z błahego powodu.

00:07:57: Mianowicie jagiło Był człowiekiem, który utrzymywa wokół siebie higienę.

00:08:02: Nawet zauważono, że miałem jakieś chusteczki, no wielka wtedy rzadkość.

00:08:05: On ją... Człowiek

00:08:06: ze wschodu?

00:08:07: No tak!

00:08:07: Bo to może sobie wyobrazić, że na sobie go wyobrażało a my możemy sobie tak wyobraźnić, że ona sobie wyrażała dzikusa.

00:08:13: No ten wizerunek Matejkowski też jest taki trochę?

00:08:16: Jest też taki trochę właśnie.

00:08:17: Dzięki.

00:08:17: Właśnie taki-taki-trochę, taki-troche.

00:08:20: Ale jak wiadomo stało się.

00:08:23: Mamy tą unię i mamy ją Potem już w dwóch rolach, bo to nie znaczy... właśnie.

00:08:30: To wszystko z punktu widzenia prawa trudno wydumaczyć.

00:08:34: Chociaż można ale trudno i chyba nie potrzeba że ona nie przestała być królem gdy została żoną Jagieły.

00:08:41: Ona jako ta która była sukcesorem korony i znowu mógłbym powiedzieć nie wiem czy niezalato mącąc naszym słuchaczom od piastów, bo to było tak że jednak łokietkówna.

00:08:52: No to rodzina?

00:08:53: To

00:08:53: jest rodzina także...

00:08:55: Jest jakaś

00:08:56: kontynuacja i to ona się czuła w obowiązku pamiętać o tym i miała tytuły o wiele większe niż Jagieło.

00:09:04: no Tu mogę przypomnieć, że panowie polscy przez długi czas rozgrywali Witolda i Jagieły.

00:09:11: Ponieważ uważali, że jak mają taką możliwość to czemu nie?

00:09:17: Musimy zobaczyć co Jagieło może i czy on jakiego nieszczęścia nie sprowadzi.

00:09:21: Zwłaszcza, że niezależnie od wszystkiego Witoldi a Jagiełość ze sobą rywalizowali.

00:09:26: Proszę zobaczyć poruszanie się w tym świecie nie mogło być łatwe zwłaszcza dla młodej dziewczyny pięknej, dobrze wykształconej, która też swoje przeszła.

00:09:38: Bo ona przecież wiedziała jak jej matka skończyła.

00:09:40: Uduszona na oczach jej siostry!

00:09:43: Uduszona że jak się jest na szczytach to tak się często kończy.

00:09:47: Udużona została też ją anna napolitańska.

00:09:50: Ona o tym wszystkim wiedziała.

00:09:52: no ale powtarzam... No jest taka ładna opowieść o tym jak pod czarnym Chrystusem.

00:09:59: To jest Chrysusu krzyżowany Wawerski można obejrzeć, gdy kto będzie modliła się i ofiarowała siebie.

00:10:07: Powtarzam jeśli mieliśmy z Jadwigą jakiś... Kłopot, to na pewno nie natury takiej, że ona nie pasowała czy za mało panowała.

00:10:15: Bo ona jednak co miała zrobić?

00:10:17: To zrobiła dla uniwersytetu i nawet ta jej może widoczna nazbyt sympatia do krzyżaków też dobrze zrobiła, ponieważ my musimy wiedzieć, że przed ulurkiem von Jungingenem z którym była wojna był Konrad von Jungengen a to nie był wielki mistrz Niechętny Polsce, co nawet Usienkiewicza można zobaczyć jak on przestrzega przed wojną z Polską.

00:10:42: No to czyli właściwie on za życia Jadwigi był jakimś punktem odniesienia.

00:10:47: Panie profesorze będziemy jeszcze mieli czas myślę że za dwa tygodnie żeby powiedzieć o tym duecie Jagieło-Jadwiga.

00:10:54: Zaznaczmy...

00:10:55: Że umarła, zaznaczymy!

00:10:57: Młodo, jak prawie wszyscy Andy Gawanowie.

00:11:00: Ale to było coś niezwykłego, że oni właściwie razem rządzili.

00:11:03: Nic wcześniej i nic później.

00:11:05: takiego się nie zdarzyło?

00:11:06: Nie zdarżyło się.

00:11:07: No i też... To naprawdę był wielki żalny.

00:11:11: Zgodne

00:11:11: małżeństwo można powiedzieć.

00:11:13: Chyba się kochające.

00:11:15: Tego to nie wiemy wiadomo.

00:11:16: no ale ona jako żona Jagieły nie dawała powodu.

00:11:21: w tym Jagieło potem miał kłopoty z innymi żonami, z nią chyba nie może dla niego.

00:11:26: Nie wiem jak to wyjaśni, bo my możemy swoją psychologię przenosić w dawniejsze czasy.

00:11:31: Ale natura ludzka specjalnie się nie zmienia.

00:11:34: Jednak dla Jagieły to był nieprawdopodobny awans.

00:11:38: Poślubić Andega Wenke, która ma piastowskie korzenie a poza tym Kapetingów, Plantarzetów, Karolingów... To się wtedy wszystko liczyło.

00:11:47: no!

00:11:47: To było właśnie atuty.

00:11:49: No niestety bardzo wcześniej zmarła i potęga

00:11:51: późniejsza Jagiellonów opierała się właśnie o ten duet ten założycielski duet Jagieło-Jadwiga.

00:11:58: Wprawdzie to trwało krótko, ale to były tak mocne podstawy.

00:12:01: No przypominam jeśli my mówimy o dynastach a mówiąc o dYNastach mówimy w rodzinach i zawsze chcąc niechcąc nawet o policję matymonialnej że jak Jagiełło zaczął rywalizować jak kiedyś Ludwik węgierski w Europie Środkowej no to znowu wpadał na Habsburgów A raczej Habsburżanki, no, byli z jednej strony rywalami.

00:12:29: Ale z drugiej strony to był ten pierwszy orzędny już rynek matrymonialny i dobrze wiemy że niejedna Habsbórżanka została żoną potomku fytuładysowa Jagieły.

00:12:40: Panie profesorze do duetu jadwiga jagieło chyba wrócimy jednak za dwa tygodnie żeby już na dobre zacząć opowieść o jagielonach a dzisiaj na jadwidzę zakończymy ale będzie jeszcze miejsce za dwa tygodnie, żeby o niej powiedzieć.

00:12:58: Bo jest jeszcze sporo do dodania z tego okresu właśnie współurządzenia krajem z Władysławem Jagiełwą.

00:13:06: Panie profesorze bardzo dziękuję za dzisiaj.

00:13:08: Dziękuję również.

00:13:08: Dziękuję Państwu.

00:13:26: Jeśli podobał się państwu ten odcinek podcastu zachęcamy do obserwowania naszego kanału, dodania odcinka do swojej listy lub pozostawienia komentarza.

00:13:36: Zapraszamy też do słuchania programów Radio Poznań i na stronę www.radiopoznanefm.